متعلقات پنوماتیک
متعلقات پنوماتیک مجموعه ای از تجهیزات و قطعاتی هستند که برای تکمیل، اتصال، کنترل و نگهداری مدارهای هوای فشرده مورد استفاده قرار می گیرند. یک سیستم پنوماتیک فقط از جک و شیر تشکیل نمی شود و برای انتقال و آماده سازی هوای فشرده، کنترل فشار، اتصال تجهیزات و اجرای صحیح مدار به قطعات جانبی مختلفی نیاز دارد.
از مهم ترین متعلقات پنوماتیک می توان به فیتینگ و اتصالات، شیلنگ پنوماتیک، واحد مراقبت، صدا خفه کن، سنسورهای پنوماتیک، کنترل کننده های سرعت و سایر تجهیزات جانبی اشاره کرد. انتخاب هر یک از این محصولات باید بر اساس فشار کاری، دبی هوا، سایز اتصالات، نوع تجهیزات و شرایط محیطی انجام شود.
در تیار صنعت می توانید متعلقات پنوماتیک را بر اساس نوع کاربرد و مشخصات فنی بررسی کرده و تجهیزات مورد نیاز مدار هوای فشرده خود را انتخاب کنید.
متعلقات پنوماتیک شامل چه محصولاتی است؟
متعلقات مورد استفاده در سیستم های پنوماتیک تنوع زیادی دارند و هرکدام وظیفه مشخصی را در مدار بر عهده می گیرند. برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:
- فیتینگ و اتصالات پنوماتیک
- شیلنگ و لوله پنوماتیک
- واحد مراقبت پنوماتیک
- فیلتر پنوماتیک
- رگولاتور پنوماتیک
- روغن زن پنوماتیک
- صدا خفه کن
- کنترل کننده سرعت جک
- سنسور و تجهیزات تشخیص موقعیت
- اتصالات و متعلقات نصب جک
- مانیفولد و تجهیزات توزیع هوا
انتخاب این تجهیزات باید با سایر اجزای مدار هماهنگ باشد تا سیستم بدون نشتی و با عملکرد پایدار کار کند.
فیتینگ و اتصالات پنوماتیک
فیتینگ ها برای اتصال شیلنگ و لوله به تجهیزات مختلف یا ایجاد مسیرهای فرعی در مدار استفاده می شوند. فیتینگ مستقیم، زانویی، سه راهی، چهار راهی، رابط و تبدیل از انواع رایج این تجهیزات هستند.
فیتینگ های Push-In نیز به دلیل نصب سریع، در بسیاری از مدارهای اتوماسیون مورد استفاده قرار می گیرند. هنگام انتخاب فیتینگ باید قطر شیلنگ، سایز و نوع رزوه، فشار کاری و جنس اتصال بررسی شود.
شیلنگ پنوماتیک
شیلنگ پنوماتیک وظیفه انتقال هوای فشرده بین اجزای مدار را بر عهده دارد. این شیلنگ ها در جنس ها و قطرهای مختلف تولید می شوند و انتخاب آنها باید بر اساس فشار، دما، انعطاف پذیری و شرایط محیطی انجام شود.
قطر داخلی و خارجی شیلنگ نیز اهمیت دارد؛ زیرا باید با فیتینگ و تجهیزات اتصال سازگار باشد. در مسیرهایی که حرکت مداوم یا خم شدن شیلنگ وجود دارد، انعطاف پذیری و شعاع خم مجاز اهمیت بیشتری پیدا می کند.
واحد مراقبت پنوماتیک
واحد مراقبت یا FRL یکی از مجموعه های مهم آماده سازی هوای فشرده است و معمولاً از فیلتر، رگولاتور و روغن زن تشکیل می شود.
فیلتر برای جداسازی بخشی از ذرات و رطوبت، رگولاتور برای تنظیم فشار و روغن زن در کاربردهای سازگار برای افزودن روغن به جریان هوا استفاده می شود.
البته در همه سیستم های مدرن پنوماتیک استفاده از روغن زن ضروری نیست و نوع تجهیزات مصرف کننده باید قبل از انتخاب آن بررسی شود.
فیلتر پنوماتیک
فیلتر پنوماتیک برای حذف بخشی از ذرات و رطوبت موجود در هوای فشرده استفاده می شود. وجود آلودگی و آب در مدار می تواند روی عملکرد شیرها، جک ها و سایر تجهیزات تأثیر منفی بگذارد.
هنگام انتخاب فیلتر باید مواردی مانند میزان فیلتراسیون، دبی عبوری، فشار کاری، سایز پورت و ظرفیت تخلیه رطوبت بررسی شود.
رگولاتور پنوماتیک
رگولاتور برای تنظیم فشار هوای فشرده در مدار استفاده می شود. فشار مورد نیاز جک، شیر یا سایر مصرف کننده ها ممکن است با فشار شبکه یکسان نباشد؛ بنابراین رگولاتور امکان تنظیم فشار خروجی در محدوده مورد نیاز را فراهم می کند.
محدوده فشار، دبی عبوری، سایز اتصال، نوع رزوه و وجود گیج از مشخصات مهم هنگام خرید رگولاتور هستند.
روغن زن پنوماتیک
روغن زن پنوماتیک یا Lubricator در برخی مدارها برای وارد کردن مقدار کنترل شده ای از روغن به جریان هوای فشرده استفاده می شود. این تجهیز می تواند برای تجهیزاتی که طبق دستور سازنده به روانکاری هوای ورودی نیاز دارند، مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال استفاده از روغن زن برای تمام تجهیزات پنوماتیک توصیه نمی شود و باید دستورالعمل سازنده جک، شیر یا سایر تجهیزات بررسی شود.
صدا خفه کن پنوماتیک
صدا خفه کن یا Silencer معمولاً در مسیر خروجی هوای شیرهای پنوماتیک نصب می شود و برای کاهش صدای ناشی از تخلیه سریع هوای فشرده کاربرد دارد.
این قطعه در محیط هایی که تعداد زیادی شیر پنوماتیک وجود دارد یا کنترل سطح صدای تجهیزات اهمیت دارد، می تواند مفید باشد. سایز رزوه و ظرفیت عبور هوا باید با شیر مورد استفاده مطابقت داشته باشد.
کنترل کننده سرعت جک
برای کنترل سرعت حرکت جک پنوماتیک می توان از تجهیزات کنترل جریان هوا استفاده کرد. این قطعات با محدود کردن جریان هوای ورودی یا خروجی، امکان تنظیم سرعت حرکت عملگر را فراهم می کنند.
نوع کنترل سرعت باید متناسب با ساختار مدار، نوع جک و عملکرد مورد انتظار انتخاب شود.
سنسورهای پنوماتیک
در بسیاری از سیستم های اتوماسیون، تشخیص موقعیت پیستون جک اهمیت دارد. سنسورهای مغناطیسی که روی جک های مگنت دار نصب می شوند، می توانند رسیدن پیستون به موقعیت مشخص را تشخیص دهند و سیگنال را به سیستم کنترل ارسال کنند.
انتخاب سنسور به نوع جک، روش نصب، نوع خروجی و مشخصات سیستم کنترل بستگی دارد.
مانیفولد پنوماتیک
مانیفولد برای توزیع هوای فشرده بین چند مسیر یا چند شیر مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از مانیفولد می تواند باعث مرتب شدن مدار و کاهش تعداد اتصالات پراکنده شود.
در انتخاب مانیفولد باید تعداد خروجی ها، سایز پورت، فشار کاری، نوع اتصال و فضای نصب در نظر گرفته شود.
مشخصات فنی مهم متعلقات پنوماتیک
با توجه به تنوع این محصولات، پارامترهای فنی مورد نیاز برای هر قطعه متفاوت است؛ اما موارد زیر در بیشتر تجهیزات اهمیت دارند:
فشار کاری
تمام اجزای مدار باید برای فشار واقعی سیستم مناسب باشند. حداکثر فشار مجاز محصول باید با فشار شبکه و شرایط کاری سازگار باشد.
دبی عبوری
در تجهیزاتی مانند فیلتر، رگولاتور، شیر و صدا خفه کن، ظرفیت عبور هوا اهمیت دارد. انتخاب محصول با دبی ناکافی می تواند باعث افت فشار و کاهش عملکرد سیستم شود.
سایز اتصال
سایز پورت باید با شیلنگ، لوله و تجهیز مقابل سازگار باشد. در صورت وجود رزوه، نوع رزوه نیز باید بررسی شود.
جنس
جنس بدنه، آب بندی و سایر قطعات باید با فشار، دما و شرایط محیطی سازگار باشد.
محدوده دمای کاری
در محیط های گرم، سرد یا دارای تغییرات دمایی، محدوده دمای مجاز متعلقات باید پیش از خرید بررسی شود.
چگونه متعلقات پنوماتیک مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب صحیح متعلقات پنوماتیک، ابتدا باید مدار و تجهیزات اصلی مشخص باشند. سپس با توجه به نیاز سیستم، قطعات جانبی انتخاب شوند.
برای مثال، اگر جک پنوماتیک انتخاب شده است، باید فشار کاری، دبی و سایز پورت آن مشخص شود تا شیر، شیلنگ، فیتینگ و تجهیزات کنترل جریان متناسب با آن انتخاب شوند.
در زمان خرید بهتر است این موارد بررسی شوند:
- فشار کاری سیستم
- میزان مصرف هوا
- سایز شیلنگ و اتصالات
- نوع رزوه
- دمای کاری
- جنس قطعات
- فضای نصب
- نوع تجهیزات اصلی
- شرایط محیطی
- نیاز به کنترل سرعت یا تشخیص موقعیت
هماهنگی بین این قطعات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حتی اگر هر قطعه به تنهایی مناسب باشد، ناسازگاری اتصالات یا ظرفیت دبی می تواند عملکرد کل مدار را تحت تأثیر قرار دهد.
قیمت متعلقات پنوماتیک
قیمت متعلقات پنوماتیک به نوع محصول و مشخصات فنی آن بستگی دارد. فیتینگ و اتصالات، شیلنگ، فیلتر، رگولاتور، صدا خفه کن، کنترل کننده سرعت و سایر تجهیزات، هرکدام بر اساس جنس، سایز، فشار کاری، دبی، برند و ساختار قیمت گذاری می شوند.
برای مقایسه قیمت بهتر است ابتدا مشخصات مورد نیاز سیستم تعیین شود و سپس مدل های دارای مشخصات مشابه با یکدیگر مقایسه شوند.
خرید متعلقات پنوماتیک از تیار صنعت
انتخاب درست متعلقات پنوماتیک به اندازه انتخاب جک و شیر اهمیت دارد؛ زیرا این قطعات وظیفه اتصال، انتقال، آماده سازی و کنترل هوای فشرده را بر عهده دارند.
در تیار صنعت می توانید انواع متعلقات پنوماتیک را بر اساس نوع کاربرد و مشخصات فنی بررسی کنید و تجهیزات مورد نیاز برای مدارهای هوای فشرده، ماشین آلات و سیستم های اتوماسیون صنعتی را انتخاب نمایید.