دستکش کار
دستکش کار یکی از پرکاربردترین تجهیزات حفاظت فردی برای محافظت از دست ها در برابر آسیب های مکانیکی، شیمیایی، حرارتی و سایر خطرهای محیط کار است. دست ها در بسیاری از فعالیت های صنعتی و کارگاهی مستقیماً با ابزار، قطعات، مواد اولیه و تجهیزات در تماس هستند؛ به همین دلیل انتخاب دستکش مناسب باید بر اساس نوع خطر و شرایط واقعی کار انجام شود.
دستکش های کار در مدل ها و جنس های مختلفی تولید می شوند و هر مدل برای سطح مشخصی از حفاظت طراحی شده است. دستکش ضد برش، ضد ضربه، ضد حرارت، ضد مواد شیمیایی و دستکش های عمومی تنها بخشی از انواع موجود در بازار هستند.
دستکش کار چه کاربردی دارد؟
مهم ترین هدف استفاده از دستکش کار، کاهش احتمال آسیب به پوست و دست در هنگام انجام فعالیت های شغلی است. نوع دستکش باید با خطری که کاربر با آن مواجه است هماهنگ باشد.
برای مثال در کارهای ساختمانی ممکن است خطر اصلی سایش، پارگی و برخورد با سطوح زبر باشد؛ در عملیات برش، مقاومت در برابر برش اهمیت بیشتری پیدا می کند و در کار با مواد شیمیایی باید سازگاری جنس دستکش با ماده مورد استفاده بررسی شود.
دستکش مناسب علاوه بر حفاظت، باید امکان گرفتن ابزار و انجام دقیق کار را نیز فراهم کند.
انواع دستکش کار
دستکش کار عمومی
دستکش های عمومی برای فعالیت های روزمره کارگاهی، جابه جایی قطعات و کارهایی که خطر تخصصی بالایی ندارند استفاده می شوند. این دستکش ها معمولاً با هدف ایجاد حفاظت پایه در برابر سایش، آلودگی و آسیب های مکانیکی سبک طراحی می شوند.
دستکش ضد برش
دستکش ضد برش برای فعالیت هایی استفاده می شود که احتمال تماس دست با لبه های تیز، ورق فلزی، شیشه یا ابزار برنده وجود دارد.
میزان مقاومت در برابر برش باید بر اساس استاندارد و سطح عملکرد اعلام شده محصول بررسی شود. صرف عبارت «ضد برش» به تنهایی نشان دهنده سطح حفاظت مشخصی نیست.
دستکش ضد ضربه
این نوع دستکش برای محیط هایی طراحی می شود که احتمال برخورد یا ضربه به پشت دست و انگشتان وجود دارد. برخی مدل ها دارای محافظ های انعطاف پذیر یا قطعات ضربه گیر در قسمت پشت دست هستند.
دستکش ضد ضربه برای تمام خطرهای مکانیکی مناسب نیست و باید مشخصات واقعی محصول با نوع فعالیت مقایسه شود.
دستکش ضد حرارت
دستکش های مقاوم در برابر حرارت برای فعالیت هایی که دست در معرض سطوح داغ، حرارت تماسی یا برخی منابع حرارتی قرار می گیرد استفاده می شوند.
میزان تحمل حرارت به جنس و ساختار دستکش بستگی دارد. بنابراین هنگام خرید باید مشخص شود محصول برای حرارت تماسی، انتقال حرارت یا شرایط حرارتی خاص چه سطح عملکردی دارد.
دستکش ضد مواد شیمیایی
برای کار با مواد شیمیایی، انتخاب دستکش باید بر اساس نوع ماده، غلظت، مدت تماس و شرایط استفاده انجام شود. موادی مانند نیتریل، نئوپرن، PVC و سایر مواد پلیمری می توانند در کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
هیچ ماده ای در برابر تمام مواد شیمیایی مقاومت یکسانی ندارد؛ بنابراین برای انتخاب صحیح باید جدول سازگاری شیمیایی و مشخصات سازنده بررسی شود.
جنس دستکش کار
جنس دستکش یکی از عوامل اصلی تعیین کننده عملکرد آن است. برخی از جنس های رایج عبارتند از:
- نیتریل
- لاتکس
- PVC
- نئوپرن
- چرم
- الیاف مصنوعی
- الیاف مقاوم در برابر برش
- ترکیب چند نوع الیاف یا پوشش
هر ماده ویژگی های متفاوتی از نظر انعطاف، مقاومت مکانیکی، چسبندگی، مقاومت شیمیایی و راحتی دارد. بنابراین انتخاب جنس باید با توجه به نوع فعالیت انجام شود.
مشخصات فنی مهم دستکش کار
هنگام خرید دستکش کار، علاوه بر جنس محصول باید سطح عملکرد آن نیز بررسی شود. مهم ترین مشخصات می توانند شامل موارد زیر باشند:
- مقاومت در برابر سایش
- مقاومت در برابر برش
- مقاومت در برابر پارگی
- مقاومت در برابر سوراخ شدن
- مقاومت در برابر ضربه
- مقاومت در برابر حرارت
- مقاومت شیمیایی
- میزان چسبندگی کف دست
- ضخامت
- انعطاف پذیری
- اندازه و تناسب با دست
- طول دستکش و میزان پوشش مچ و ساعد
این مشخصات باید با خطر واقعی محیط کار مطابقت داشته باشند.
استاندارد دستکش کار
استاندارد دستکش به نوع حفاظت آن بستگی دارد. در بازار اروپا، استانداردهای خانواده EN ISO 21420 برای الزامات عمومی دستکش های حفاظتی مطرح هستند و استانداردهای تخصصی دیگری برای عملکردهایی مانند مقاومت مکانیکی، مواد شیمیایی، حرارت و برش وجود دارند.
برای مثال، EN 388 به عملکرد دستکش های حفاظتی در برابر خطرهای مکانیکی مربوط است. برای مقاومت شیمیایی نیز استانداردهای تخصصی مانند EN ISO 374 مورد استفاده قرار می گیرند.
بنابراین هنگام خرید، بهتر است فقط به عنوان «ایمنی» یا «ضد برش» اکتفا نشود و سطح عملکرد درج شده روی محصول و مستندات سازنده بررسی شود.
تفاوت دستکش کار عمومی و دستکش تخصصی
دستکش کار عمومی معمولاً برای حفاظت پایه در فعالیت های روزمره طراحی می شود؛ اما دستکش تخصصی برای یک یا چند خطر مشخص دارای سطح عملکرد تعریف شده است.
برای مثال، دستکش عمومی را نمی توان صرفاً به دلیل ضخیم بودن، جایگزین دستکش ضد مواد شیمیایی یا ضد برش کرد. نوع ماده، ساختار دستکش و نتایج آزمون محصول باید با خطر مورد نظر مطابقت داشته باشد.
چگونه دستکش کار مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب دستکش مناسب ابتدا نوع فعالیت و خطر اصلی را مشخص کنید:
کار عمومی و جابه جایی → دستکش کار عمومی
لبه های تیز و عملیات برش → دستکش مقاوم در برابر برش
احتمال ضربه به دست → دستکش دارای حفاظت ضربه ای
سطوح یا قطعات داغ → دستکش مقاوم در برابر حرارت
تماس با مواد شیمیایی → دستکش با مقاومت شیمیایی متناسب با ماده
در کنار سطح حفاظت، اندازه مناسب نیز اهمیت زیادی دارد. دستکش خیلی بزرگ می تواند کنترل ابزار را کاهش دهد و دستکش بیش از حد تنگ نیز ممکن است باعث کاهش راحتی و عملکرد کاربر شود.
قیمت دستکش کار
قیمت دستکش کار به عواملی مانند جنس، نوع پوشش، سطح حفاظت، استاندارد، طراحی، برند و کاربرد تخصصی آن بستگی دارد.
دستکش های تخصصی ضد برش، ضد ضربه، ضد حرارت یا مقاوم در برابر مواد شیمیایی معمولاً از مدل های عمومی مشخصات فنی و سطح عملکرد متفاوتی دارند. بنابراین مقایسه قیمت باید بر اساس سطح حفاظت و کاربرد واقعی انجام شود.
راهنمای خرید دستکش کار
پیش از خرید دستکش کار این موارد را بررسی کنید:
- نوع خطر محیط کار
- سطح حفاظت مورد نیاز
- جنس و پوشش دستکش
- استاندارد و سطح عملکرد
- اندازه مناسب
- میزان انعطاف و چسبندگی
- امکان استفاده طولانی مدت
- سازگاری با سایر تجهیزات حفاظت فردی
- شرایط نگهداری و تعویض
در محیط های تخصصی، اطلاعات فنی سازنده و نتایج آزمون محصول اهمیت بیشتری پیدا می کند.
خرید دستکش کار از تیار صنعت
انتخاب دستکش مناسب باید بر اساس خطر واقعی محیط انجام شود. ضخیم تر بودن دستکش لزوماً به معنای حفاظت بیشتر نیست و یک دستکش تخصصی نیز ممکن است برای کاربردی غیر از هدف طراحی خود مناسب نباشد.
در تیار صنعت می توانید انواع دستکش کار، دستکش ضد برش، ضد ضربه، ضد حرارت و مقاوم در برابر مواد شیمیایی را بر اساس کاربرد و مشخصات فنی بررسی و انتخاب کنید.