ترمینال برق
ترمینال برق یکی از تجهیزات مهم برای اتصال، توزیع و نظمدهی سیمها و کابلها در تابلو برق صنعتی، تابلو فرمان و سیستمهای برق ساختمانی است. ترمینالها امکان اتصال ایمن و منظم سیمها را فراهم میکنند و در زمان تعمیر، تست یا توسعه تابلو، دسترسی به مدارها را سادهتر میسازند.
انواع ترمینال برق
ترمینال ریلی
ترمینال ریلی روی ریل DIN نصب میشود و از پرکاربردترین انواع ترمینال در تابلوهای برق است. این ترمینالها در مدلهای تکطبقه، دوطبقه، سهطبقه، ارت، نول و فیوزدار عرضه میشوند و برای سیمکشی منظم مدارهای قدرت، فرمان و کنترل استفاده میشوند.
ترمینال ارت
ترمینال ارت برای اتصال سیمهای حفاظتی به مدار زمین استفاده میشود. بدنه این ترمینالها معمولاً از فلز رسانا ساخته شده و با رنگ سبز و زرد یا علامت ارت مشخص میشوند. انتخاب ترمینال ارت باید بر اساس سطح مقطع سیم، جریان اتصال کوتاه و روش اتصال به ریل انجام شود.
ترمینال نول
ترمینال نول برای جمعآوری و توزیع سیمهای نول در تابلو برق استفاده میشود. تعداد ورودیها، سطح مقطع قابل پشتیبانی و روش نصب از مهمترین مشخصات آن است.
ترمینال فیوزدار
ترمینال فیوزدار علاوه بر اتصال سیم، امکان نصب فیوز برای حفاظت از مدار را فراهم میکند. این مدل در مدارهای کنترلی، ابزار دقیق و مدارهایی که نیاز به حفاظت مجزا دارند کاربرد دارد.
ترمینال قطعدار و تستدار
ترمینال قطعدار یا تستدار امکان قطع، اندازهگیری و بررسی مدار بدون بازکردن کامل سیمکشی را فراهم میکند. این نوع ترمینال در تابلوهای کنترل، ابزار دقیق و مدارهای اندازهگیری کاربرد بیشتری دارد.
ترمینال چندطبقه
ترمینال چندطبقه برای صرفهجویی در فضای تابلو استفاده میشود. این ترمینالها چند مسیر اتصال را در ارتفاعهای مختلف قرار میدهند و برای تابلوهای متراکم و دارای تعداد زیاد سیم مناسب هستند.
ترمینال توزیع و قدرت
ترمینال توزیع برای تقسیم برق بین چند خروجی استفاده میشود. این مدلها معمولاً ظرفیت جریان و سطح مقطع بالاتری دارند و در مدارهای قدرت، ورودی تابلو و توزیع تغذیه کاربرد دارند.
مشخصات فنی مهم ترمینال
هنگام انتخاب ترمینال برق باید مشخصات زیر بررسی شود:
-
جریان نامی ترمینال
-
ولتاژ نامی
-
سطح مقطع قابل اتصال سیم
-
نوع اتصال؛ پیچی، فنری یا فشاری
-
تعداد طبقات و تعداد مسیرهای اتصال
-
نوع نصب روی ریل DIN یا صفحه مونتاژ
-
جنس بدنه و کیفیت عایق
-
جنس قسمت رسانا
-
محدوده دمای کاری
-
درجه حفاظت و مقاومت عایقی
-
قابلیت استفاده از جامپر، درپوش و جداکننده
-
استاندارد و کیفیت ساخت
جریان و سطح مقطع ترمینال باید با سیم یا کابل مورد استفاده هماهنگ باشد. استفاده از ترمینال با ظرفیت کمتر از جریان مدار میتواند باعث افزایش حرارت، شلشدن اتصال و آسیب به تجهیزات شود.
نحوه انتخاب ترمینال برق
برای انتخاب صحیح، ابتدا نوع مدار مشخص میشود. ترمینال مدار قدرت به ظرفیت جریان و سطح مقطع بالاتری نیاز دارد، در حالی که در مدار فرمان معمولاً تعداد مسیرها، نظم سیمکشی و امکان تست اهمیت بیشتری دارد.
در انتخاب ترمینال باید فضای موجود در تابلو، تعداد سیمها، نوع ریل، نیاز به ارت و نول، امکان شمارهگذاری و قابلیت توسعه آینده نیز در نظر گرفته شود. برای تابلوهای دارای PLC و تجهیزات ابزار دقیق، استفاده از ترمینالهای تستدار، فیوزدار یا جداکننده میتواند عیبیابی و نگهداری را آسانتر کند.
همچنین باید برای هر ترمینال از متعلقات مناسب مانند:
-
جامپر یا شینه اتصال
-
درپوش انتهایی
-
جداکننده
-
پایه نگهدارنده
-
شماره ترمینال
-
بست و مارکر سیم
استفاده شود تا اتصالها ایمن و سیمکشی قابل شناسایی باشد.
کاربرد ترمینالها در تابلو برق
ترمینالها در بخشهای مختلف تابلو برق استفاده میشوند، از جمله:
-
اتصال ورودی و خروجی کابلهای قدرت
-
اتصال سنسورها به PLC
-
سیمکشی مدارهای فرمان و کنتاکتورها
-
اتصال رلهها و تجهیزات حفاظتی
-
توزیع برق ۲۴ ولت DC
-
اتصال سیم ارت و نول
-
مدارهای ابزار دقیق و اندازهگیری
-
تابلوهای کنترل موتور و ماشینآلات
-
تابلوهای برق ساختمانی و صنعتی
قیمت ترمینال برق
قیمت ترمینال برق به نوع ترمینال، جریان نامی، سطح مقطع قابل اتصال، جنس بدنه، برند، تعداد طبقات و متعلقات همراه بستگی دارد. ترمینالهای قدرت، فیوزدار، تستدار و چندطبقه معمولاً قیمت بیشتری نسبت به ترمینالهای ساده دارند.
برای مقایسه قیمت باید ظرفیت جریان، کیفیت اتصال، قابلیت نصب روی ریل، امکان تهیه جامپر و سایر متعلقات و همچنین دوام عایق بررسی شود. انتخاب ترمینال ارزان اما نامتناسب با مدار میتواند هزینه تعمیرات و توقف تابلو را افزایش دهد.
خرید ترمینال برق از تیار صنعت
در تیار صنعت انواع ترمینال برق شامل ترمینال ریلی، ارت، نول، فیوزدار، قطعدار، تستدار، چندطبقه و ترمینال توزیع ارائه میشود. برای خرید، بهتر است نوع مدار، جریان، ولتاژ، سطح مقطع سیم، فضای نصب و تعداد مسیرهای موردنیاز مشخص باشد تا ترمینال مناسب با ساختار تابلو و شرایط کاری انتخاب شود.